Nietzsche schreef dat de geschiedenis bestaat uit een keten van genieën, die van bergtop tot bergtop met elkaar communiceren en aldus de schatkist van de geschiedenis bouwen. Ook Gerard Reve zit op een van die bergtoppen. Op verschillende momenten heeft hij zich uitgelaten over de schrijvers en dichters die hij op de hem omringende bergtoppen zag.
Het korte boekje Zelf schrijver worden (1986) van Gerard Reve is gebaseerd op een viertal lezingen die hij in november 1985 in de Pieterskerk te Leiden hield. Het grootste gedeelte van de lezingen is theoretisch van aard. Zo nu en dan formuleert Gerard Reve echter krachtige, beknopte handreikingen voor mensen die hun schrijftalenten willen ontplooien. Het ontplooien van schrijftalenten kan volgens Reve overigens maar deels: een deel van de schrijfvaardigheid noemt hij aangeboren, een ander deel is echter vatbaar voor ontwikkeling.
Ter bate van die ontwikkeling een selectie van praktische schrijftips van Gerard Reve.
In de Verantwoording, geschreven bij zijn Verzamelde Gedichten (1986, 2012), vertelt Gerard Reve welke dichters hem en zijn werk hebben beïnvloed.
In Onderweg naar het einde schrijft Gerard Reve over van alles en nog wat. Over feestjes, lezingen, mede-auteurs, overvaarten, uitjes naar de dierentuin en over zijn fantasieën. Reve vindt zichzelf echter alles behalve een exhibitionist. Exhibitionisten laten namelijk hun geslachtsdeel zien, en aangezien vrijwel iedereen een geslachtsdeel heeft, is daar niks bijzonders of onverwachts aan. “Iedereen kan zijn lul, respectievelijk vrouwelijkheid laten zien, maar niemand kan zo schrijven als ik – daarin zit hem het verschil.” (p. 122) Het gaat hem dus meer om het hoe dan om het waarover.
Iets verderop concludeert hij dat hij alleen maar wil schrijven, “(…) en verder niets.”
Herman Koch was zeer te spreken over Op weg naar het einde van Gerard Reve. Dat boek, samen met Jan Cremers Ik Jan Cremer, introduceerde hem tot de Nederlandse literatuur.
© 2026 Tiaz Tikt
Thema gemaakt door Anders Noren — Boven ↑